บทสัมภาษณ์ วินทร์ เลียววาริณ
 
ผู้ผลิตหนังสือทำมือ 3 สิงหาคม 2546
 

คำถามจากผู้ผลิตหนังสือทำมือ

3 สิงหาคม 2546

 

ถาม : คุณคิดว่าหนังสือทำมือมีบทบาทในการเป็นสือทางเลือกหรือไม่ ถ้ามีมีอย่างไรในแง่ใดบ้าง

ตอบ : แน่นอนหนังสือทำมือเป็นทางเลือกหนึ่งนอกเหนือจากสื่ออื่นๆ แต่ว่าไม่ใช่เป็นทางเลือกที่แตกต่างจากหนังสือที่ผลิต-จำหน่ายตามขั้นตอน ปกติ อีกทั้งมิได้แตกต่างกันทางจุดประสงค์ สองอย่างนี้ต่างกันที่วิธีการผลิตและจัดจำหน่ายเท่านั้น

ถาม : คุณคิดว่าหนังสือทำมือเกิดขึ้นจากปัจจัยหรือแรงจูงใจใดบ้าง

ตอบ : มีปัจจัยเดียวคือ กระบวนการทางการตลาดที่ไม่เอื้อให้หนังสือบางประเภทได้รับการผลิตและจัด จำหน่าย จึงต้องมา "ทำมือ" กันเอง

ถาม : คุณมีทัศนะอย่างไรกับหนังสือทำมือ

ตอบ : เป็นสิ่งที่ดี เพราะแสดงให้เห็นว่านักเขียนไม่จำเป็นต้องพึ่งระบบการตลาดที่ควบคุมทิศทาง ประเภทหนังสือและรสนิยมการเสพหนังสือ และเป็นการสร้างตลาดเฉพาะกลุ่มที่สนใจงานที่อาจ "ขายไม่ได้" ในเชิงพาณิชย์

ถาม : อยากให้คุณช่วยวิเคราะห์ สถานภาพทางสังคมและธุรกิจและสถานการณ์ของหนังสือทำมือในปัจจุบันนี้เป็น อย่างไร

ตอบ : หนังสือทำมือเป็นทางออกหนึ่งของศิลปินที่ต้องการเผยแพร่งานของตนออกไปสู่ ตลาด มันมีคุณค่าในเชิงความพยายาม เป็นก้าวแรก ๆ ของนักเขียนใหม่ แต่คุณค่าเชิงศิลปะนั้นขึ้นอยู่กับงานแต่ละชิ้นมากกว่า ส่วนในเชิงธุรกิจถือว่ายังเป็นตลาดที่เล็กมาก

ถาม : อยากให้คุณช่วยวิเคราะห์และคาดการอนาคตของหนังสือทำมือ

ตอบ : บทบาทของหนังสือทำมือก็เหมือนหนังสืออื่น ๆ ที่ต่างกันก็เพียงวิธีการผลิตและจัดจำหน่ายเท่านั้น ฉะนั้นเชื่อว่าระบบนี้จะคงอยู่อีกนาน เพราะนักเขียนที่ไม่ผ่านกระบวนการจัดจำหน่ายของระบบใหญ่ที่หวังผลกำไรเชิง ธุรกิจเป็นหลัก ยังจำเป็นต้องพึ่งระบบที่เจาะตลาดกลุ่มเล็ก (นั่นคือ หนังสือทำมือ)อยู่ แต่โอกาสที่ตลาดหนังสือทำมือจะใหญ่กว่านี้มากๆ นั้น ยากมาก เพราะวิธีการผลิตหนังสือทำมือนั้น ไม่คุ้มในเชิงการลงทุนทางธุรกิจ และหากมันสามารถสร้างกำไรในเชิงธุรกิจได้เมื่อไร มันก็เปลี่ยนสภาพเข้าไปสู่กระแสหลักไปโดยปริยาย