Cover by : ยางมะตอยสีชมพู

ก้าว..รอ..ก้าว
หนอนสนทนา :
www.winbookclub.com
http://kaawrowkaw.wordpress.com/
kaawrowkaw@hotmail.com

กองบอกอ :
อานันท์ ประทีฯ / หนุงหนิง / ยางมะตอยสีชมพู /
ธุลีดิน / พงษ์ปรัชญา / สารากร / Plin, :-p /

“ถ้าคุณไปสนใจกับตัวตนของศิลปินเมื่อไร ในโลกนี้ก็คงไม่มีงานศิลปะใดๆ เหลือให้คุณเสพ นักแต่งเพลง นักสร้างหนัง นักเขียนจำนวนมากที่นิสัยแย่ ไม่น่าคบ บางคนเป็นพวกเหยียดผิวอีกต่างหาก แต่งานยอดเยี่ยม ค่าของงานดูที่ตัวงาน ไม่ใช่ตัวบุคคล

“พระพุทธเจ้าเองยังตรัสให้ดูที่ตัวผลงาน (ธรรม) ของพระองค์ ไม่ใช่ที่ตัวพระองค์เลยครับ”

วินทร์ เลียววาริณ
www.winbookclub.com

[อ่าน คมคำ-คมความ บทอื่น]

มีเหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดความคึกคักแก่อารมณ์อยู่หลายประการในช่วงนี้ วันที่ ๑๙ สิงหาคม ลงประชามติรับหรือไม่รับร่างรัฐธรรมนูญฯ วันที่ ๑๖ สิงหาคม คือวันครบรอบการจากไปเป็นปีที่ ๓๐ ของราชาเพลงร็อค เอลวิส เพรสลีย์ รวมถึงความคึกคักของวรรณกรรมเยาวชนก้องโลกอย่าง แฮรี่ พ็อตเตอร์ เล่ม ๗ ความกึกก้องราวกับพลุปะทุฟ้าของพ็อกเก็ตบุ๊ก ทักษิณ Where are you? ของหมวดเจี๊ยบ-ร.ท.หญิง สุณิสา เลิศภควัต

และความคึกคักอย่างเงียบ ๆ ของบทกวี ๘ เล่มที่เข้ารอบสุดท้ายรางวัลซีไรต์ปีนี้

ฯลฯ

ทุกเหตุการณ์ที่กล่าวมา ล้วนมีความเหมือนที่แตกต่าง

ความเหมือน คือ ทุกเหตุการณ์ต่างคึกคัก

ความแตกต่าง ก็คือ แต่ละเหตุการณ์คึกคักอยู่ภายในกลุ่มของตน การลงประชามติฯย่อมคึกคักในกลุ่มของคนที่ชื่นชอบหรือสนใจการเมือง ในขณะที่หลายคนอาจรู้สึกเฉย ๆ แฟนเพลงของเอลวิส เพรสลีย์ ก็คึกคักที่จะได้พบปะสังสันทน์และรำลึกถึงนักร้องที่พวกเขาชื่นชอบ พ่อมด (หนุ่ม) น้อยแฮรี่ พ็อตเตอร์ ก็คึกคักอยู่ภายในกลุ่มของวรรณกรรมเยาวชน “ทักษิณ Where are you?” ก็คึกคักเพราะเป็นวรรณกรรมที่มีการเมืองมาเกี่ยวข้องอย่างเหมาะเหม็ง บทกวีทั้ง ๘ เล่มของกวี ๗ ท่านก็คึกคักอยู่ภายในกลุ่มวรรณกรรมที่นับวันจะหาชั้นวางในร้านหนังสือได้ยากเต็มที

ทุกเหตุการณ์ที่กล่าวมา และรวมถึงเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่มิได้กล่าวถึง ล้วนแต่มีความเกี่ยวโยงสัมพันธ์กันอย่างลึกซึ้งในฐานะที่ต่างก็เป็นส่วนหนึ่งของโลก หากเปรียบ ก้าว...รอ...ก้าว เป็นสิ่งมีชีวิตที่เพิ่งจะลืมตาดูโลกได้ไม่นาน ก็ขอบอกว่าเรากำลังมองดูเหตุการณ์ต่าง ๆ เหล่านี้ด้วยความคึกคัก

คึกคักด้วยความอยากรู้และอยากเขียนถึง ตามประสาวัยรุ่นที่กำลังมีไฟ

คึกคักและอยากเอาทุกเหตุการณ์มาขึ้นปก ตามประสาวัยรุ่นที่กำลังมีไฟ

แต่สุดท้ายเราก็เลือกธีมปก “สันติภาพ” ด้วยว่าวันที่ ๑๖ สิงหาคม เป็นวันสันติภาพไทย เราโหวตธีมปกกันด้วยความคึกคักตามประสาวัยรุ่น สวนกระแสสังคมอย่างสิ้นเชิง เพราะคนไทยหลายคนไม่รู้หรือถึงรู้ก็คงลืมไปแล้วว่าวันที่ ๑๖ สิงหาคมเป็นวันสันติภาพไทย ซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องถึงขบวนการเสรีไทยที่มีส่วนช่วยให้ประเทศไทยไม่ตกเป็นฝ่ายแพ้สงคราม ในเหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่ ๒

และสุดท้าย เสียงส่วนใหญ่ของเราก็เลือกรูปปกเป็นนกพิราบคาบใบมะกอกในอุ้งมือใครก็ไม่รู้?

ใช่หรือไม่ว่านั่นคืออุ้งมือของเรา...มนุษย์โลก?

ถ้าใช่! ดังนั้นจึงทุกมือน้อย ๆ ของ ก้าว...รอ...ก้าว ต่างก็พร้อมที่จะเขียนคำว่า สันติภาพ ลงในโลกที่กำลังระอุด้วยปัญหานานาประการ แม้จะตระหนักดีว่าสันติภาพและสงครามเป็นสิ่งตรงข้ามที่อยู่คู่กันมานานับตั้งแต่ยุคแรกของการกำเนิดมนุษย์ แต่เราก็อยากเห็นโลกของเรามีแต่สันติภาพ

เราจึงเขียน...

แม้คำว่า “สันติภาพ” ที่เราเขียนถึงจะไม่ใหญ่โตจนมองเห็นกันทั่วโลก แต่เราก็ภูมิใจที่ได้ใช้มือเล็ก ๆ ของเราเขียนคำคำนี้ตามประสาคนเขียนหนังสือตัวเล็ก ๆ

เว้นเสียแต่ว่าเราจะค้นพบในภายหลังว่า สันติภาพของโลกขึ้นอยู่กับอุ้งมือของมนุษย์ต่างดาว...ไม่ใช่มนุษย์โลกอย่างเรา ๆท่าน ๆ

ถึงวันนั้นเราค่อยมาว่ากันอีกที ·

ด้วยมิตรภาพ
ส.ค.๕๐

[อ่าน บทบรรณาธิการ ในฉบับอื่น]

วันที่ ๑๖ สิงหาคมเป็นวันอะไร? เมื่อได้ยินคำถามนี้ บางคนอาจก้มมองปฏิทินแล้วตอบว่าเป็นวันพฤหัสบดี บางคนอาจส่ายหน้าพร้อมส่งแววตาฉงนฉงาย และถ้ามีใครสักคนบอกว่าวันที่ ๑๖ สิงหาคมเป็นวันสันติภาพไทย คงมีไม่กี่คนที่ร้องอ๋อ

ย้อนไปเมื่อปีพ.ศ.๒๔๘๘ วันที่ ๑๖ สิงหาคมนับเป็นวันสำคัญวันหนึ่งในประวัติศาสตร์ชาติไทย หลายคนอาจร้อง “โอ้โฮ! ยังไม่เกิดเลย” และคิดว่าจะสนใจไปทำไมกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนานแล้ว

แต่ประวัติศาสตร์ย่อมซ้ำรอยเดิมเสมอ การเรียนรู้ประสบการณ์จากเหตุการณ์ในอดีตย่อมเป็นเรื่องไม่สูญเปล่า

ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ ๒ ในวันที่ ๘ ธันวาคม ๒๔๘๔ กองทัพญี่ปุ่นได้บุกยึดประเทศไทย และเพื่อไม่ให้เกิดการเสียเลือดเนื้อ รัฐบาลไทยภายใต้การนำของจอมพล ป. พิบูลสงครามในขณะนั้นได้ใช้วิธีประนีประนอมโดยการยอมให้กองทัพญี่ปุ่นเดินทัพผ่านประเทศแต่เพียงอย่างเดียว แต่หลังจากนั้นไม่นานรัฐบาลไทยได้ทำสัญญาร่วมรบกับญี่ปุ่นและประกาศสงครามกับบริเตนใหญ่และสหรัฐอเมริกา จึงเท่ากับว่าเข้าร่วมกับฝ่ายอักษะ เป็นฝ่ายตรงข้ามกับฝ่ายพันธมิตรอย่างเต็มตัว

ในขณะที่บ้านเมืองตกอยู่ในภาวะวิกฤติ มีคนไทยรักชาติกลุ่มหนึ่งร่วมกันก่อตั้งขบวนการลับที่ชื่อว่า ขบวนการเสรีไทย โดยมีนายปรีดี พนมยงค์ อดีตนายกรัฐมนตรีและต่อมาเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในรัชกาลที่ ๘ เป็นผู้นำ เป้าหมายหลักของขบวนการดังกล่าว นอกจากเพื่อต่อต้านการยึดครองประเทศโดยญี่ปุ่นแล้ว ยังทำเพื่อป้องกันมิให้ประเทศไทยต้องรับผลในฐานะผู้แพ้สงครามร่วมกับฝ่ายอักษะภายหลังสงครามยุติ ขบวนการเสรีไทยได้ทำทุกวิถีทางที่ทำให้นานาประเทศเชื่อว่าประชาชนชาวไทยมิได้เห็นด้วยกับการประกาศสงคราม และพยายามแสดงความจริงใจต่อฝ่ายพันธมิตร โดยให้ความร่วมมือทั้งทางด้านการทหารและการให้ข้อมูลข่าวกรองต่าง ๆ ท่ามกลางการสอดส่องปราบปรามอย่างเข้มงวดของกองทัพญี่ปุ่น

หลังจากประเทศญี่ปุ่นโดนทิ้งระเบิดปรมาณู สงครามโลกครั้งที่ ๒ จึงยุติลงในวันที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๔๘๘ นายปรีดี พนมยงค์ในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์และผู้นำขบวนการเสรีไทยได้ออกประกาศสันติภาพ ให้การประกาศสงครามต่อฝ่ายพันธมิตรของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นโมฆะ ประเทศไทยจึงได้รับสถานภาพเดิมก่อนสงครามกลับคืนมาและไม่ต้องตกอยู่ในสถานะผู้แพ้สงคราม ๕๐ ปีให้หลัง รัฐบาลไทยตามมติคณะรัฐมนตรีจึงได้ประกาศให้วันที่ ๑๖ สิงหาคม เป็นวันสันติภาพไทย

แม้สงครามโลกครั้งที่สองจะสิ้นสุดลง ทว่าสันติภาพไม่เคยเกิดขึ้นอย่างแท้จริง ไฟสงครามยังคงคุกรุ่นอยู่เสมอเพียงแต่เปลี่ยนรูปแบบไปจากเดิมเท่านั้น ในอดีตประเทศโลกที่หนึ่งใช้แสนยานุภาพทางการทหารที่เหนือกว่าบุกยึดครองประเทศที่อ่อนแอกว่า โดยใช้ยุทธวิธี “แบ่งแยกและปกครอง” เพื่อตักตวงทรัพยากรธรรมชาติรวมทั้งแรงงานทาส และเพื่อเป็นตลาดระบายสินค้าอุตสาหกรรมของตน แต่ปัจจุบันลัทธิอาณานิคมใหม่กลับใช้วิธีการที่แยบคายกว่านั้น โดยการที่ประเทศโลกที่หนึ่งให้กองทัพบรรษัทข้ามชาติของตนเข้ามาตักตวงวัตถุดิบ หาแหล่งแรงงานราคาถูกและตลาดระบายสินค้า ปล่อยมลพิษอุตสาหกรรมไว้ในประเทศโลกที่สาม และขนกำไรกลับสู่ประเทศตน โดยประเทศที่ถูกคุกคามแทบไม่รู้สึกตัว และถูกเกลี้ยกล่อมให้เห็นว่าเป็นแนวทางหนึ่งในการพัฒนาประเทศ

“การค้าเสรี” “การพัฒนา” และ “โลกาภิวัตน์” ล้วนเป็นเครื่องมือที่ประเทศมหาอำนาจสร้างขึ้นเพื่อให้เกิดภาพลวงตาว่า การยึดครองทางเศรษฐกิจของประเทศโลกที่หนึ่งต่อประเทศโลกที่สามนั้นถูกต้องและชอบธรรม แม้เราจะไม่เสียดินแดน มีเอกราชภายใต้ร่มธงไทย แต่เรากำลังกลายเป็นประเทศอาณานิคมทางเศรษฐกิจของประเทศโลกที่หนึ่งอย่างไม่รู้ตัว

นอกจากเป็นอาณานิคมทางด้านเศรษฐกิจแล้ว ปัจจุบันเรากำลังตกเป็นเมืองขึ้นทางด้านวัฒนธรรม ในยุคดิจิตอลที่โลกทั้งใบติดต่อสื่อสารกันเพียงปลายนิ้วสัมผัส เทคโนโลยีซึ่งเปรียบดังพันธุกรรมกำลังถ่ายผ่านวัฒนธรรมต่างชาติเข้าสู่ตัวเราทีละเล็กทีละน้อย ถ้าเราหลงลืมรากเหง้า ดูถูกภูมิปัญญาสมัยปู่ย่าตายาย อีกไม่นานเราคงถูกวัฒนธรรมต่างชาติกลืนกินเหมือนเป็นมะเร็งร้าย

สันติภาพมิใช่เพียงความสงบ รอดพ้นจากภัยสงคราม หากเป็นการปลดแอกจากสิ่งครอบงำทั้งปวง การที่ประเทศไทยจะประกาศสันติภาพได้ต้องอาศัยความสามัคคี ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของคนในชาติ หากคนไทยยังไม่หันหน้าเข้าหากัน ไม่คำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศชาติเป็นหลัก ต่างชาติซึ่งลับมีดรอเฉือนเนื้อประเทศไทยคงกำลังยิ้มกริ่มมองเราตาเป็นมัน

หากหนทางสู่สันติภาพกำลังตีบตัน ลองหยุดคิดสักนิด หันหลังกลับไปมองประวัติศาสตร์ ศึกษาประสบการณ์จากคนรุ่นเก่าที่ใช้สติปัญญา ความสุขุมรอบคอบในการแก้ไขปัญหา และรักษาผลประโยชน์ของชาติและประชาชนในชาติเป็นสำคัญ คำว่า สันติภาพ คงอยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม! ·

หนุงหนิง

[อ่าน เรื่องจากปก ในฉบับอื่น]

ปากกาพามา

คุณนารินทร์ ทองดี (นามสกุลเหมือนฝรั่ง) ทำปากขมุบขมิบกระซิบกระซาบได้ใจความว่า ให้ผม-พุ่มฮัก มาช่วยเขียนคอลัมน์ปากกาพาไปให้หน่อย ด้วยเห็นว่าคอลัมน์นี้ได้ห่างหายจาก ก้าวรอก้าว ไปนานแล้ว ขืนปล่อยให้หายต่อไปอีก ก็เกรงว่าท่านผู้อ่านจะจับได้ว่าผู้เขียนเป็นคนไม่เอาถ่าน ไม่เอาไหน และไม่เอาอะไรทั้งนั้นที่นักหัดเขียนที่ดีพึงเอา

ผมใช้คำว่า “นักหัดเขียน” เพราะทั้งผมและคุณนารินทร์ยังมิได้เป็นนักเขียน ถึงแม้เราจะเขียนหนังสือมานานจนนับตัวอักษรไม่ถ้วน แต่เราก็ยังไม่กล้าเรียกตัวเองว่านักเขียน รอให้ถึงมือระดับชั้นเดียวกับ วินทร์ เลียววาริณ เสียก่อน เราจึงจะเรียก

คุณนารินทร์ ทองดี (นามสกุลเหมือนฝรั่ง) ติดภารกิจบางอย่าง นั่นก็คือ การเขียนคอลัมน์ธรรมดา และไอ้คอลัมน์ธรรมดานี่แหละครับที่ทำให้เขาต้องตะลอนตระเวนท่องเที่ยวทั่วกรุงเทพฯ แต่ให้ตายเถอะครับ กองบรรณาธิการ ก้าวรอก้าว ไม่มีงบค่าตั๋วรถเมล์ให้แม้แต่สตางค์แดงเดียว ค่าข้าวค่าน้ำก็ต้องออกเองทั้งนั้น นี่คงจะเป็นกองบรรณาธิการกองเดียวในโลก ที่เหยาะเชื้อเพลิงให้คอลัมนิสต์ด้วยวิสกี้ละลายในแก้วน้ำแข็งโซดา แทนที่จะเป็นธนบัตรหอมกรุ่นที่สามารถซื้อเบียร์มาแช่ตู้เย็นไว้กินเองที่บ้าน

เมื่อเห็นว่าคุณนารินทร์คิดจะเอาดีทางนั้นแล้วปล่อยทางนี้ให้เน่า ผมจึงใจดีรับอาสาเขียนให้ คอลัมน์ปากกาพาไปจึงกลับมาพร้อมกับโกสต์ไรเตอร์-นัก (หัด) เขียนผีขี้เมาที่เคยเมาเข้าบ้านหนอนนับครั้งไม่ถ้วน

แต่สัญญาจ้ะ ว่าจะไม่เมาแล้วเข้าไปป่วนที่ ก้าวรอก้าว (แฮ่ ๆ )

ทีมงาน ก้าวรอก้าว ท่านหนึ่งเคยให้ข้อคิดว่า นักเขียนอาชีพทุกท่านได้แสดงให้เราเห็นตลอดเวลาอยู่แล้วว่า ท่านเป็นมืออาชีพได้อย่างไร

นั่นก็คือการเขียนอย่างต่อเนื่อง เขียนอย่างสม่ำเสมอ และเขียนอย่างมืออาชีพ

นิตยสาร ก้าวรอก้าว จึงออนไลน์ขึ้นมาเพื่อฝึกให้เพื่อนหนอนและนักอ่านที่รักการเขียนได้เขียนอย่างต่อเนื่อง เขียนอย่างสม่ำเสมอ ส่วนจะเขียนได้อย่างมืออาชีพหรือเปล่านั้น ก็อยู่ที่ตัวใครตัวมันละครับ (อันนั้นผมว่าเอง)

ผมเคยถามพี่ทีมงานท่านหนึ่งว่า “เรา” จะก้าวไปถึงไหน?

พี่แกตอบในทำนองว่า เราจะก้าวไปเรื่อย ๆ จะหมื่นก้าว แสนก้าว เราก็จะไป

ผมฟันธงในใจว่า พี่แกตอบได้ดีจริง ๆ พับผ่า! แล้วก็ให้เกิดความคึกคักสนุกสนานจนอยากจะร่วมก้าวตามไปด้วย เมื่อเห็นว่าคุณนารินทร์ ทองดี (นามสกุลเหมือนฝรั่ง) คิดจะก้าวไปในทาง ‘นักข่าว’ จึงเป็นโอกาสเหมาะที่ผมจะมานั่งโต๊ะเขียนคอลัมน์ ติ๊ต่างว่าตัวเองเป็นคอลัมนิสต์ จุดเทียนให้สว่างไสวแล้วด้นไปเรื่อย ๆ นึกอะไรไม่ออกก็จะยังเขียนโดยหวังไปตายเอาบรรทัดล่าง (ห้ามฮา)

อายุผมยังน้อยนัก นมเพิ่งจะแตกพานไปเมื่อไม่นานมานี้เอง จึงยังคงพอมีเรี่ยวแรงก้าวตามพวกพี่ ๆ เขาได้อยู่

มีคนใกล้ชิดที่ได้อ่านเนื้อหาที่ผมเขียน ๆ ไว้ประมาณสามสี่ตอนแล้วก็ชมว่า เหลวเหมือนน้ำ จะหาเนื้อหาหนังสักชิ้นก็ยากเย็นแสนเข็ญ ผมกล่าวขอบคุณเขาด้วยความซาบซึ้ง แล้วโน้มน้าวให้เขาเห็นใจว่า การนอนแบะอยู่ใต้แสงนีออนนาน ๆ ก็ไม่ต่างอะไรกับอ่านตำราวิชาการ หรือร่างรัฐธรรมนูญ หมดโอกาสได้สัมผัสแสงนวลอันแสนโรแมนติกของเทียน จึงหวังด้วยใจอย่างยิ่งยวดว่า กองบรรณาธิการก้าวรอก้าว จะไม่โยนข้อเขียนของผมลงตะกร้า นี่คือความตั้งใจเขียนอย่างยวดยิ่งของผม ผู้ซึ่งได้รับการไหว้วานจากคุณนารินทร์ ทองดี (นามสุกลเหมือนทอดด์) ให้มาดูแลคอลัมน์ของเขา

สาธุ!ขอให้งานเขียนของผมผ่านด้วยเถิด

ถ้าไม่ผ่าน ผมคงต้องโทษ แก๊สโซฮอล์! ·

[อ่าน ปากกาพาไป ในฉบับอื่น]

นาคสะดุ้ง ลีลานาคในพุทธศาสนา

องค์ประกอบของสถาปัตยกรรมไทย ที่จัดได้ว่ามีการประดับตกแต่งให้มีความวิจิตรงดงามตามสมัยนิยมอยู่เสมอนั้น คงหนีไม่พ้นชุดเครื่องลำยองเป็นแน่

เครื่องลำยอง คือ องค์ประกอบรวม ชุดหนึ่งที่ใช้ประดับปิดท้ายขอบหลังคาด้านสกัดของอาคาร คือในส่วนของหน้าบัน นับว่า เป็นส่วนที่มีความน่าสนใจอยู่ไม่น้อย ทั้งในเรื่อง ของรูปแบบและประวัติความเป็นมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งส่วนที่ทำให้ชุดเครื่องลำยองดูมีชีวิต ชีวามากขึ้นนั้นคือ ตัวลำยอง

ตัวลำยอง คือ ส่วนขององค์ประกอบสำคัญของเครื่องลำยอง เป็นส่วนที่ใช้ยึดช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ โดยพาดอยู่บนหลัง ‘แป’ ทำหน้าที่ปิดเครื่องมุงหลังคาด้านสกัด มีลักษณะคล้ายลำตัวของนาค โดยมีหัวอยู่ที่ส่วนที่เรียกว่า ‘หางหงส์’ นี้เป็นเครื่องบ่งชี้ประการหนึ่งว่านาคมีความสำคัญ

และความสำคัญของนาคนี้ก็มีมาแต่เดิมแล้ว คือตั้งแต่ในศิลปะอินเดีย และเข้ามาเผยแผ่ยังประเทศไทย ในคราวเดียวกันกับที่มีการเผยแผ่พระศาสนา ซึ่งคนในสมัยโบราณมีความเชื่อกันว่า นาคเป็นสัตว์กึ่งเทวดา มีลักษณะคล้ายงูใหญ่ บทบาทของนาคที่มีต่อพระพุทธศาสนาที่สำคัญ อย่างเช่น ในช่วงเวลาที่พระพุทธเจ้าเสวยวิมุตติสุขภายหลังจากตรัสรู้ ในสัปดาห์ที่ ๖ ที่ใต้ต้นจิก มีพญานาค ๗ เศียร ชื่อมุจลินท์ มาแผ่พังพานเพื่อป้องกันฝนไม่ให้ต้องพระวรกาย ตลอด ๗ วัน จึงเป็นที่มาของพระพุทธรูปปางนาคปรก

ในศิลปะไทย จะพบนาคทั้งในจิตรกรรมประติมากรรม และส่วนประดับสถาปัตยกรรมไม่ว่าจะเป็นราวพนักบันได คันทวย ช่อฟ้า ตัวลำยอง เป็นต้น รูปแบบของนาคก็ได้รับการสร้างสรรค์ให้มีรูปร่างต่างกันออกไปตาม ความนิยมที่ได้รับความนิยมในการสร้างเป็นองค์ประกอบของสถาปัตยกรรมพุทธสถานต่างๆนั่นคือ ‘นาคสะดุ้ง’

โชติ กัลยาณมิตร อธิบายคำว่า ‘นาคสะดุ้ง’ ไว้ว่า เป็นส่วนของลำยองระหว่างแปหัวเสา แปลาน และแปงวง ที่ทำอ่อนตัวห้อยตกท้องช้างเหมือนคล้องผ้าห้อยพาดผ่านหัวแปทั้งสาม ส่วนที่ทำตัวอ่อนทั้งหมดนี้ เรียกว่านาคสะดุ้ง

นอกจากนี้ ยังมีความหมายรวมถึง ราว หรือ พนักที่ทำเหมือนลำตัวพญานาคเลื้อย จนเราอาจเรียกลักษณะที่มีนี้บนสะพานว่า สะพานนาค มีความเชื่อกันว่าสร้างขึ้นตามความเชื่อถือที่ว่า เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ พระอินทร์ ได้เนรมิตบันได ๓ บันได เป็นที่เสด็จลง

๑.บันไดทอง สำหรับหมู่เทพเจ้าลง อยู่ด้านขวา ๒.บันไดเงิน สำหรับท้าวมหาพรหมอยู่ด้านซ้าย ๓.บันไดแก้วมณี สำหรับพระพุทธเจ้าอยู่ตรงกลาง บันไดแก้วมณีนี้มีพญานาคจำนวน ๒ ตน เอาหลังหนุนบันไดไว้

นาคสะดุ้ง ที่พบทั้งตัวลำยอง และราวสะพานนี้ เป็นการแสดงออกทั้งในทางเชิงช่าง แทรกความหมายที่สะท้อนแนวคิด และการแสดงออกได้ดีทีเดียว กล่าวคือ ตัวลำยองนาคสะดุ้งนี้ โดยมากเป็นเครื่องไม้ ส่วนที่ขดลำตัวจะพาดลงบนแป ไม่ว่าจะเป็นแปหาญ หรือแปงวง เพื่อเป็นการรองรับน้ำหนัก แต่ในสมัยต่อมาพบว่า ตัวลำยองนาคสะดุ้งที่เป็นเครื่องปูนก็ได้รับความนิยมเช่นกัน ถึงแม้ว่าจะไม่ได้ประกอบเครื่องไม้ และไม่มีความจำเป็นที่จะมีแปมารองรับน้ำหนักก็ตาม

ความงดงาม ดูมีชีวิตของลำตัวนาค เป็นเสน่ห์ประการหนึ่ง เราจึงพบนาคสะดุ้ง ไม่ว่าจะเป็นตัวลำยอง หรือว่าราวบันได ปรากฏอยู่จนถึงปัจจุบัน ·

ตีพิมพ์ครั้งแรก
หนังสือพิมพ์ธรรมลีลา ฉบับที่ ๘๑ สิงหาคม ๒๕๕๐

[อ่าน สืบศิลป์ ในฉบับอื่น]

"สันติภาพ คือนามที่สองของการละคร"

๑.
อาาา...	"สันติภาพ" เจ้าจงมาอยู่ในกล่อง
ข้าจะผูกริบบิ้นเหลืองเหลือบทอง	ก่อนโยนเจ้าลงปล่องภูเขาไฟ
.
"สันติภาพ" วิปลาส วิปริต	เกิดมาพร้อมอภิสิทธ์อันยิ่งใหญ่
มวลมนุษย์ฟาดฟันกันบรรลัย	เพื่อให้ได้ "สันติภาพ" มากราบกราน
.
หึ!..อย่าทำไร้เดียงสาขนาดนั้น	สงครามลั่นแผดเปรี้ยงเสียงประหาร
ทุ่งดอกไม้ทั้งโลกต้องแหลกราน	เพียงเพราะบ้าน "สันติภาพ" แค่หลังเดียว!
.
ทำลายล้างแล้วทำหน้าบริสุทธ์	ทั้งที่เจ้าชำรุดเป็นเศษเสี้ยว
แค่กากเดนเน่าเน่าอันซีดเซียว	กลางทุ่งร้างเปล่าเปลี่ยวหลังสงคราม
.
ข้า..	พิพากษา "สันติภาพ" ด้วยเหยียดหยาม
ด้วยเบื่อฟัง "สันติภาพช่างงดงาม"	มนุษย์ตายในนามเจ้ากี่คน?!
.
ไม่รู้ตัวอีกเหรอ "สันติภาพ"	ชื่อของเจ้าเพียงฉาบฉากการปล้น
ใช้เอ่ยอ้างกลบเกลื่อนความวิกล	ยามมนุษย์ยืนบนภูเขาไฟ
.
๒.
อย่า!	อย่าแย่งจากมือข้ารู้หรือไม่
หากเราปล่อยสันติภาพหนีออกไป	พรุ่งนี้โลกคงได้เห็นสงคราม!
.
"สงครามเพื่อสันติภาพ"
.

กวิสรา
๘ สิงหาคม ๒๕๕๐
http://kaveesara.bloggang.com

[อ่าน ก้าวฯกวี บทอื่น]

คำถามโง่ ๆ

“ฉันมันก็แค่คนโง่ ยังไม่ฉลาดพอที่จะหลอกตัวเองได้หรอกว่าเป็นคนฉลาด”

ฉันพูดเปรยๆ ภายหลังเขา-เด็กน้อยถามคำถามบ้า ๆ นั่นกับฉัน, ความจริงมันไม่บ้านักหรอก ฉันเพียงแต่ขี้เกียจควานหาคำตอบ ฉันไม่ได้อยู่ในอารมณ์ที่จะนึกคิดถึงสิ่งใดก็เท่านั้น

อะไรนะ ที่เขาถามฉันว่า พี่ชายรู้มั้ยว่า พยัญชนะตัวอะไรที่โง่ที่สุด?

มันน่าตอบไหมล่ะ?... กับห้วงยามอารมณ์ที่ฉันนึกคิดสิ่งใดไม่ออก แม้แต่หน้าที่การงานที่ฉันต้องทำ-ที่ฉันต้องเขียน

“พี่ชายก็พูดเกินไป, ฉันว่าพี่ชายฉลาดออก” เขาว่าพลางยิ้ม, ฟันสีขาวตัดกับสีผิว ฉันคิดถึงยาสีฟันยี่ห้อหนึ่งที่ตอนนี้เปลี่ยนสัญลักษณ์เป็นรูปคนผิวดำยิ้มแฉ่งอวดฟันขาวโพลนที่ข้างกล่องและหลอด

“อย่าคิดว่าคนอื่นฉลาด เพราะมันจะทำให้เรายอมรับว่าตนเองนั้นโง่-ไอ้หนู” ฉันพูดเรื่อย ๆ...มันก็ทุกครั้งละน่า พูดกับเขาทีไร มันก็เรื่อยเจื้อยเสียทุกครั้ง “หรือจะคิดว่าตัวเองฉลาด มันก็จะทำให้มองคนอื่นว่าโง่กว่าตัว”

“เขาเรียกว่า ‘โง่แล้วอวดฉลาด’ ใช่มั้ยล่ะ, ทั้งฉลาดทั้งโง่รวมกัน” เขาว่าพลางยิ้ม-เหมือนเดิม

“แล้วเธอรู้มั้ยเล่าว่าจะจัดการไอ้สองการสองความนั่นยังไง?”

เขาเงียบ-หุบยิ้ม

“ฉันจะบอกให้, บอกนะ-แต่เธอต้องคิดเอาเอง ตัดสินใจเอาเองว่าสิ่งที่ฉันพูดนั้นมันสมควรจะรับเอาไปคิดต่อไป อย่าเชื่อโดยทันที อย่าแย้งโดยทันที” ฉันเอาปลายดินสินสอที่มียางลบติดจิ้มที่หน้าผากเขาเบา ๆ “ใช้สมองคิดก่อน”

“แล้วฉันควรทำตามที่พี่บอกมั้ยล่ะ” เขาโพล่งขึ้นทันที

“หน็อยแน่ ยอกย้อนจริง” ฉันหัวเราะทันควัน “ก็ใช้หัวคิดสิ-ฉันกำลังจะบอกเธอว่า ไอ้คนอย่างฉันอย่างเธอน่ะ เกิดมาไม่ใช่คนพิกลพิการ ไม่ใช่คนสมองทึบ แต่ก็นั่นละ คนเราเกิดมามันก็ต้องมีการเรียนรู้ เรียนรู้แล้วมันจะจดจำ ส่วนไอ้ที่จะจำได้มากแค่ไหนมันก็ขึ้นอยู่กับการใส่ใจ ใส่ใจมากก็จำได้เยอะ จำได้เยอะมันก็จะมีพัฒนาการตามมา ไอ้การพัฒนานี่น่ะมันก็ยังขึ้นอยู่กับว่า เธอคิดอะไรกับสิ่งที่จดจำนั่นด้วย ไอ้สักแต่จำน่ะมันก็ย่ำอยู่กับที่”

เขาเงียบ หัวคิ้วขมวดมุ่น ส่วนฉันเองก็หยุดพูด ไม่รู้แน่ชัดว่าทำไมถึงพูดอะไรได้ยาวปานนั้น, หากเขาจะคิดว่าฉันบ่นฉันพล่ามก็ยอมรับความคิดเขาละ จะไม่โต้เถียงอันใด

“หมายความว่า คนเราเกิดมาก็โง่ทุกคนเหรอ?”

“เธอให้ความหมายของคำว่าโง่ยังไงล่ะ?”

“พี่ชายก็บอกหน่อยซี่...”

“โง่สำหรับฉัน คือการปฏิเสธการเรียนรู้-หมายถึงคนปรกติอย่างฉันอย่างเธอนะ หมายถึงคนที่ไม่ได้บกพร่องทางสมอง”

“แล้วงั้นทำไมครูฉันชอบด่านักเรียนว่าโง่” เขาเงียบไม่ถึงอึดใจ “อ้อ ฉันเข้าใจละ ก็ครูเขาคิดว่าเขาฉลาดละมั้ง ทั้ง ๆ ที่เขาก็เคยเป็นเด็กเหมือน ถ้าเขาว่าฉันโง่เขาก็ต้องเคยโง่มาก่อนด้วยสิ แต่เมื่อพี่ชายบอกฉันอย่างนี้ฉันก็ไม่ว่าเขาโง่หรอก แต่ฉันก็อวดความฉลาดมากกว่าเขาไม่ได้เท่านั้นเอง”

“เรื่องบางเรื่องเธอยังไม่รู้นี่ เธอจะไปแสดงไอ้สิ่งที่เขาเรียกว่าฉลาดได้ยังไงเล่า, เอาเหอะ สักวันเมื่อเธอรู้อะไรมากขึ้น มากกว่าคนอื่นก็อย่าคิดอย่าไปว่าคนที่ด้อยกว่าเขาโง่เข้าล่ะ เธอคิดว่าเขาโง่เมื่อไหร่มันก็เท่ากับเธออวดความฉลาดของเธอออกมา, ไอ้อย่างนั้นน่ะมันไม่ทำให้อะไร ๆ ในชีวิตเธอดีขึ้นมาหรอก มีก็แต่ว่าเธอได้แต่ดูถูกคนที่ด้อยกว่าเธออยู่ร่ำไป ทั้ง ๆ ที่เขาอาจไม่ได้เป็นอย่างที่เธอคิดเอาเลย ทีนี้...ก็จะมีแต่คนที่เกลียดเธอ-เธอต้องการอย่างนั้นมั้ยล่ะ ต้องการคนเกลียดเธอมากกว่าคนที่รักเธอ”

“แล้วไอ้ที่พี่ชายบอกฉันว่า ‘ตัวเองโง่’ ล่ะ หมายความว่ายังไง?”

ฉันนั่งคิดอยู่อึดใจ, พยายามตีความหมายจากสิ่งที่ได้อ่านจากหนังสือ ในเมื่อประโยคนี้มันเกิดจากความคิดของนักประพันธ์ แน่ละ มันต้องมีความหมาย แม้ว่าฉันจะยังไม่เคยคิดลึกซึ้งเสียที เพียงแต่มองว่า เออ-มันเข้าท่า ภาษามันสวย ฉะนั้นก็เลยถือเอาโอกาสนี้แหละคิด

“ฉันบอกเธอไปแล้วใช่ไหมว่า โง่สำหรับฉันฉันคิดยังไง, ทีนี้ ไอ้ที่ฉันบอกเธอว่า ‘ฉันมันก็แค่คนโง่ ยังไม่ฉลาดพอที่จะหลอกตัวเองได้หรอกว่าเป็นคนฉลาด’ น่ะคือบางครั้งฉันก็ยังดื้อ ถือดีกับความคิดของตัวฉันเอง ใครสอนใครชี้ทางสว่างให้ก็ไม่เก็บเอามาคิดตริตรอง กว่าจะรู้ว่ามันจริงอย่างที่ว่าก็ต้องประสบกับตัวเองเสียก่อนถึงจะยอมรับคำสอนนั้น เธอรู้มั้ยล่ะว่าการดื้อหรือโง่เช่นนี้ร้ายแรง ถึงที่สุดเราอาจไม่สามารถกลับมายอมรับคำสอนนั้นชี้แนะนั้นได้เลย เพราะว่าเราหามีชีวิตไม่แล้ว”

“สรุปว่าพี่ชายก็ยังโง่อยู่?...”

“แน่นอน...เพราะฉันยังหลอกตัวไม่ได้ว่าฉันเป็นคนฉลาด”

“งั้นฉันขอเฉลยปัญหาของฉันดีกว่า คิดว่าไง ๆ พี่ชายคงไม่คิดหาคำตอบ”

“ตัวอะไรล่ะที่เธอถามฉันว่า โง่ที่สุด?”

“ก็...ตัวก.ไก่ กับ ธ.ธงยังไงเล่า” เขาเฉลยพร้อมหัวเราะลั่น แล้วหงายหลัง แล้วผุดลุกขึ้นนั่งอีก “รู้มั้ยว่าทำไม?”

ฉันยิ้มกว้างให้เขา ส่ายหน้าพัลวัน

“เพราะว่า...มัน-ไม่-มี-หัว”

เขาหัวเราะงอหงาย-หงายหลังจริง ๆ, ส่วนฉันหัวเราะสุดสุดจนท้องแข็ง-เป็นอาการหัวเราะที่ไม่ได้บังเกิดมานานเต็มทน

“**เอ๊ย!--”

...เสียงคลื่นลมทะเลผสานรับเสียงหัวทั้งของฉันและเขา ·

ด้วยความรักฯ
โจ.
๑๒ ส.ค.๕๐

[อ่าน ฟากฟ้า..ทะเลฝัน ในฉบับอื่น]