(เพื่อให้เพจปลอดภัย ขออนุญาตสะกดผิดบางคำนะครับ และกรุณาคอมเมนต์อย่างสุภาพ ถ้ายังจะอ่านต่อ)

วัยเด็กของผมผ่านไปกับสงครามเวียดนาม เวลานั้นจอมพลถนอม กิตติขจร ยอมให้สหรัฐฯมาตั้งฐานทัพเจ็ดแห่งในไทย เพื่อให้สหรัฐฯบินไปทิ้งระเบิดที่เวียดนามเหนือง่ายขึ้น

ในตอนนั้นกว่าแปดสิบเปอร์เซ็นต์ของเครื่องบินอเมริกาซึ่งโจมตีเวียดนามเหนือ บินไปจากฐานทัพเจ็ดแห่งในไทย ดอนเมือง อู่ตะเภา ตาคลี โคราช อุบลฯ อุดรฯ นครพนม เครื่องบิน บี-52 ขึ้นฟ้าตลอดเวลา อาทิตย์ละพันเที่ยว ทิ้งระเบิดปูพรมถล่มเวียดนาม กัมพูชา และลาว ระหว่างปี 2508 จนถึงปี 2516

ทหารสหรัฐฯกว่าห้าแสนคนลงพื้นที่ อเมริกาทิ้งระเบิดที่เวียดนามมากกว่าแสนเที่ยว สามเท่าของระเบิดที่ใช้ทั้งหมดในสงครามโลกครั้งที่สอง นั่นคือกว่าเจ็ดล้านตัน มากจนผู้บัญชาการทหารอากาศของสหรัฐอเมริกา เคอร์ติส เลอเมย์ บอกว่า "เราจะถล่มพวกมันจนกลับสู่ยุคหิน!”

แต่เจ้าเวหาก็ยังแพ้สงคราม เพราะขณะที่สหรัฐฯรบแบบมาตรฐานสงครามทั่วไป เวียดกงรบแบบจรยุทธ์

ภาษาอังกฤษเรียก Asymmetric warfare

หลักการของ Asymmetric warfare คือฝ่ายที่อ่อนแอกว่า กำลังน้อยกว่าจะไม่สู้กันตรงๆ แบบประสานงา แต่รบแบบลอบสังหาร ก่อวินาศกรรมฝ่ายตรงข้าม ฯลฯ

อยู่ในเงามืด ขณะที่อีกฝ่ายอยู่ในที่สว่าง เวียดกงรบแบบลากยาว

ในสงครามอิหร่านรอบนี้ สหรัฐฯไม่สามารถรบนานเป็นปีได้ การเลือกตั้งมิดเทอมจะเกิดขึ้นในปลายปี ทรัมป์ต้องชนะให้ได้ก่อนเวลานั้น ไม่งั้นคะแนนร่วง

ขณะที่แสนยานุภาพสหรัฐฯและอิฐ'เอลกำลังปลดปล่อยชาวอิหร่านให้เป็น 'อิสระ' โดยถล่มพลเรือนอิหร่านจนราบ โลกก็อยากรู้ว่า ใครจะชนะสงคราม สหรัฐฯกับอิสราเอล หรืออิหร่าน?

ในมวยรอบแรก ดูเหมือนฝ่ายรุกรานจะทำลายอิหร่านไปได้มาก จนนายพลอเมริกันบอกว่า เราคุมได้หมดแล้ว

แต่ภาษิตโบราณว่า สงครามยังไม่จบ อย่าเพิ่งนับศพทหาร

ตอนนี้อิหร่านกำลังใช้กลยุทธ์ Asymmetric warfare ทำลายคลังอาวุธของฝ่ายสหรัฐฯและอิฐ'เอลแบบยอมให้ชกเรื่อยๆ เพื่อตัดกำลังคนชก ขณะเดียวกันก็ดื่มน้ำใบบัวบกทุกวันแก้ช้ำใน

ยุทธศาสตร์ของอิหร่านคืออดทนรับความเจ็บปวด ยอมรับการถูกถล่มวันละหลายเวลาหลังอาหาร

อิหร่านจะชนะก็ต่อเมื่อไม่ล้ม

เหมือนนักมวยที่ถูกชกหนักทุกยก แต่ลุกขึ้นมาเสมอ จนถึงยกสุดท้ายเมื่อฝ่ายบุกอ่อนแรง ก็เสยหมักฮุกแบบน็อคเอาท์

ช่วงแรกอิหร่านส่งโดรนราคาถูกไปล่อเป้าให้ยิง

การสอยขีปนาวุธหรือโดรนที่โจมตี ต้องใช้เครื่อง interceptor ขณะที่โดรนตัวละ 2-5 หมื่นเหรียญ จรวดที่สอยราคาลูกละหนึ่งล้านเหรียญ และต้องใช้มากกว่าหนึ่งลูก เจอเข้าอย่างนี้ ไม่นานคลังแสงก็ว่างเปล่า

ตอนนี้มีข่าวว่าอิหร่านงัดกระบวนท่าใหม่มาใช้ คือกระบวนท่าลูกโปรยสะท้านฟ้า

ภาษาอังกฤษเรียก cluster munition

cluster แปลว่ากลุ่ม กระจุก munition แปลว่าอาวุธหรือสรรพาวุธ

cluster munition คือขีปนาวุธหรือระเบิดที่มีหัวระเบิดย่อยหรือลูกโปรย (เรียก submunitions)

ยิง cluster หนึ่งลูก สามารถแตกเป็น submunitions 100 ลูก กระจายในรัศมีหลายกิโลเมตร

submunition ที่ตกลงพื้นแล้วไม่ระเบิด ก็จะเป็นระเบิดเวลาต่อไป

กระบวนท่าลูกโปรยสะท้านฟ้าเป็นอาวุธมหาประลัย ชาวบู๊ลิ้มจึงจัดเป็นอาวุธต้องห้าม มี 123 ชาติเซ็นสัญญาไม่ใช้

แต่ทั้งสำนักอิฐ'เอลและอิหร่านไม่ลงนาม อิหร่านก็ยิงตามสบาย

เชื่อกันว่าตอนนี้อิฐ'เอลโดน cluster munition ไปแล้วหลายหัว แต่เนื่องจากอิฐ'เอลมีกฎหมายห้ามเผยแพร่ภาพความเสียหายของการรบ โทษจำคุก 5 ปี จึงยากจะรู้ว่าเมืองเทล อาวีฟ โดนไปแล้วเท่าไร

ภาพที่เผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ตก็ไม่รู้ว่าเป็นภาพจริงหรือ AI

สำนักข่าว CNN เพิ่งส่งนักข่าวไปประจำที่เตหะราน เสี่ยงตายรายงานข่าวสดๆ ออกมา เป็นสำนักข่าวตะวันตกแรกที่ได้รับอนุญาตให้เข้าไป ก็เห็นแต่ภาพความเสียหายของเตหะราน แต่ CNN ไม่แสดงภาพความเสียหายของเทล อาวีฟ

เมื่อวานนี้มีข่าวสหรัฐฯสั่งหยุดการฝึกกองกำลัง 82nd Airborne Division ที่ประจำการที่ Fort Bragg นอร์ธ แคโรไลนา มีการลือว่าอาจส่งหน่วยรบนี้ลงภาคพื้นดินที่อิหร่าน แต่เพนตากอนปฏิเสธ

แต่เนื่องจากเพนตากอน Go six มาตลอด เราจึงยังสรุปไม่ได้

ใช่ สงครามครั้งนี้มีแต่ข่าวลวง

หลายวันก่อนมีข่าวอิหร่านยิงขีปนาวุธถล่มโรงกลั่นน้ำมันซาอุดิอาระเบีย สนามบินที่อาเซอร์ไบจัน และยิงขีปนาวุธไปที่ตุรกี ทำให้สามประเทศนี้ไม่พอใจ แต่อิหร่านปฏิเสธว่าไม่ได้ทำ เพราะไม่มีประโยชน์อะไรที่จะเพิ่มศัตรูใหม่ในตอนนี้ อิหร่านเชื่อว่ามันคือการลวง (false flag) ของอิฐ'เอล ผลงานของมอสสาดเจ้าเก่า เพื่อเพิ่มศัตรูให้อิหร่าน เป็นกลยุทธ์เก่า

ทัคเกอร์ คาร์ลสัน (คนสัมภาษณ์ทูตสหรัฐฯเรื่องแผ่นดินพันธสัญญา) บอกว่ารู้จากข่าววงในของกาตาร์ว่า กาตาร์และซาอุดิอาระเบียจับสายลับมอสสาดที่กำลังวางแผนวางระเบิดได้ แต่อิฐ'เอลปฏิเสธ

นอกจากนี้อิหร่านก็ปฏิเสธไม่ได้โจมตีฐานทัพของอังกฤษที่ไซปรัส เรื่องนี้อังกฤษออกมายืนยันว่าขีปนาวุธไม่ได้มาจากอิหร่านจริง

มาถึงจุดนี้ ก็ไม่รู้ว่าอะไรเป็นข่าวลวง อะไรเป็นข่าวจริง

แต่มันไม่สำคัญว่าอะไรคือความจริง มันสำคัญที่แต่ละฝ่ายเชื่ออะไร

หากซาอุดิอาระเบียถูกโจมตี ก็จะดึงปากีสถานเข้ามา เพราะสองประเทศนี้มีสัญญาช่วยเหลือกันหากถูกโจมตี ซาอุดิอาระเบียช่วยเหลือปากีสถานทางการเงินเพื่ออาวุธนิวเคลียร์มาตั้งแต่ยุค 1970s

กองทัพแากีสถานเคยไปช่วยซาอุดิอาระเบียหลายงาน และชอบงานนี้ เพราะซาอุดิอาระเบียจ่ายเป็นยูเอสดอลลาร์

ปากีสถานก็ตกในภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออก เพราะก็สนิทกับอิหร่านเช่นกัน

ในเวลาเดียวกันปากีสถานก็กำลังฟัดกับอัฟกานิสถาน ตามมาด้วยข่าวทรัมป์บอกว่าอยากยึดคิวบา

ส่วนพวกเคิร์ดที่ตามข่าวซีไอเอชวนไปสู้กับอิหร่าน อาจกำลังก่ายหน้าผากว่าจะเอายังไงดี เพราะเคยถูกสหรัฐฯหลอกไปสู้กับอิรักยุค ซัดดัม ฮุสเซน และหักหลัง ไม่ทิ้งระเบิดช่วยแผ้วทางให้ ทำให้เคิร์ดตายไปหลายแสนคน

ดูเหมือนตัวละครใหม่จะเพิ่มเข้ามาเรื่อยๆ และสถานการณ์กำลังบานปลาย

ไม่กี่ปีก่อน รัฐมนตรีกระทรวงการคลังอิฐ'เอลสายเหยี่ยว Bezalel Smotrich แสดงแผนที่ The Greater Israel เขาบอกว่า การรวมแผนดินตะวันออกกลางเข้าด้วยกันเป็น The Greater Israel ยังทำไม่ได้ "เราต้องการวิกฤตครั้งใหญ่ หรือสงครามใหญ่ก่อน"

ตอนนี้สงครามใหญ่เกิดขึ้นแล้ว

และเป็นไปได้ที่เราชาวโลกกำลังอยู่ในบทแรกของสงครามโลกครั้งที่สาม

วินทร์ เลียววาริณ
9-3-26

(ภาพซากอิหร่านวันที่ 8 มีนาคม 2026 ภาพจาก CNN โดย Fatemeh Bahrami/Anadolu/Getty Images)

ลอร์ด เนลสัน แม่ทัพเรือผู้ยิ่งใหญ่ เป็นคนเมาคลื่น

โฮเรชิโอ เนลสัน เป็นเด็กร่างผอมเล็ก ป่วยเป็นประจำ เมื่ออายุสิบสองขวบ พ่อจึงส่งไปเป็นลูกเรือ เนลสันใช้เวลาหลายปีไต่เต้าจนเป็นกัปตันเรือ

เมื่อ นโปเลียน โบนาปาร์ต ยาตราทัพไปทั่วยุโรป เนลสันก็เข้าสู่สงคราม สู้รบจนได้รับบาดเจ็บ ตาข้างขวาบอด และในสงครามครั้งถัดมา เขาก็เสียแขนขวา

หากเป็นกัปตันคนอื่น ก็คงเลิกประจำการไปแล้ว แต่เนลสันไม่ยอมเลิก เขาประจันหน้าทัพนโปเลียนที่อียิปต์ เอาชนะศัตรูอย่างงดงาม ในสงครามครั้งนี้ เขาบาดเจ็บที่ศีรษะ สมองถูกกระทบกระเทือน แต่เขายังคงไม่ยอมเลิก

ในสงครามใหญ่ครั้งหนึ่ง ผู้บัญชาการของเนลสันส่งสัญญาณให้เขาถอยหนีข้าศึก เนลสันหยิบกล้องส่องทางไกลขึ้นมามองด้วยตาข้างขวา และบอกว่า "ไม่เห็นมีสัญญาณอะไรเลยนี่หว่า!"

เมื่อยืนหยัดสู้ ทัพเรือของเขาก็ชนะข้าศึก

ในสงครามครั้งสุดท้ายของเขา เนลสันต่อกรกับกองทัพเรืออันเกรียงไกรของฝรั่งเศส-สเปน เนลสันถูกศัตรูนักแม่นปืนยิงบาดเจ็บสาหัส นอนรอความความตายอยู่หลายชั่วโมง แต่เขาก็ไม่ยอมตายจนกว่าจะได้ยินว่าทัพเรือของตนชนะ

นานมาแล้ว ผมอ่านจากหนังสือเล่มหนึ่งที่สอนว่า เวลาเผชิญปัญหาใด ๆ เช่น ความป่วยไข้ ความผิดหวัง ฯลฯ ให้บอกตัวเองว่า ปัญหานั้นก็เป็นเพียง "just a little inconvenience" (ก็แค่ความไม่สะดวกเล็ก ๆ)

ปัญหาในโลกนี้แบ่งออกเป็นสองอย่าง อย่างหนึ่งคือปัญหาจริง อย่างหนึ่งคือปัญหาที่ฝันขึ้นเอง (Imaginary problem)

หากพิจารณาดูตัวปัญหาของเราให้ดี อาจพบว่าบางปัญหาเป็นเพียงจินตนาการเชิงลบเท่านั้น เช่น "ตายแน่เลย ถ้าเราขายงานนี้ไม่ผ่าน"

หรือ "หน้าตาอย่างเรา ใครเขาจะเหลียวแล" ฯลฯ

ที่ตลกก็คือ แม้แต่ปัญหาจริงก็ยังมีการแบ่งออกเป็นระดับต่าง  ๆ

ใบหน้ามีสิวสำหรับใครคนหนึ่ง อาจเป็นเรื่องใหญ่โตถึงขนาดจะฆ่าตัวตาย สำหรับอีกคนอาจเป็นเรื่องไม่เป็นเรื่อง

การตกงานสำหรับคนหนึ่งคือความล้มเหลวเลวร้าย สำหรับอีกคนหนึ่งอาจเป็นประตูสู่ชีวิตใหม่

เมื่อพิจารณาปัญหาที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน จะพบว่าส่วนหนึ่งเป็นปัญหาที่เราจินตนาการเอง และอีกส่วนหนึ่งเป็นปัญหาที่เราทำให้มันหนักหนากว่าตัวปัญหา หรือเห็นหมูเท่าช้าง

อาจเหลือปัญหาจริง ๆ ไม่ถึงหนึ่งในสิบ

ดังนั้นทัศนคติต่อปัญหา จึงสำคัญมากกว่าตัวปัญหาเอง

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าคุณคิดว่ามันเป็นปัญหา มันก็เป็นปัญหา

ถ้าคิดว่ามันเป็นปัญหาใหญ่ มันก็เป็นปัญหาใหญ่

และถ้าคิดว่ามันเป็นเรื่องเล็ก มันก็รบกวนเราได้แค่ 'ความไม่สะดวกเล็ก ๆ'

วินทร์ เลียววาริณ
9-3-26

วันนี้เป็นวันอาทิตย์ ออกจากการเมืองสักครู่ มาเรียนภาษาอังกฤษดีกว่า แต่ก็ยังหนีไม่พ้นการเมืองนั่นแหละ

สำนักข่าว Al Jazeera เมื่อวานนี้พาดหัวว่า Iranian authorities warn against ‘fifth column’, as no signs of war abating

ทางการอิหร่านเตือนให้ประชาชนเฝ้าระวังพวก ‘fifth column’ เพราะไม่มีทีท่าว่าสงครามจะลดความรุนแรงลง

แสดงว่าอาจมี ‘fifth column’ ในอิหร่าน

อะไรคือ fifth column?

column แปลว่าเสา fifth column แปลว่าเสาต้นที่ห้าหรือ?

หามิได้ fifth column แปลว่าคนในที่เป็นสายให้ศัตรู หรือสายลับที่แฝงตัวในฝ่ายตรงข้าม เพื่อบ่อนทำลาย จารกรรม

ที่มาของคำนี้เกิดจากสงครามสเปน (1936–39) นายพล Emilio Mola พยายามยึดกรุงแมดริด เขาคุยว่ากองทัพทั้งสี่ (สี่เสา) ของเขากำลังบุกกรุงแมดริด โดยมีเสาต้นที่ห้า (quinta columna) เป็นสายลับแฝงตัวในกรุงแมดริดเรียบร้อยแล้ว เพื่อบ่อนทำลายรัฐบาลจากภายใน

สงครามอิหร่านหลายรอบที่ผ่านมา รวมทั้งการลอบสังหารคนสำคัญของอิหร่าน ก็ต้องพึ่ง  fifth column อย่างมาก ซึ่งเป็นความเชี่ยวชาญของพวกมอสสาด (หน่วยสืบราชการลับของอิสราเอล)

การบุกจับประธานาธิบดีมาดูโรจากห้องนอน ก็ต้องมี fifth column

คำนี้แปลเป็นไทยมานานแล้วว่า "แนวที่ 5"

สมัยผมเป็นเด็ก เคยเห็นนิยายเรื่องหนึ่งชื่อ แนวที่ 5 ก็ไม่เข้าใจว่าคืออะไร

ในเมืองไทยก็มี 'สี่เสา'

เป็นชื่อบ้าน คือบ้านสี่เสาเทเวศร์ อยู่ใกล้สี่แยกเทเวศร์และหอสมุดแห่งชาติ ในอดีตเป็นบ้านพักของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ และเป็นบ้านพักรับรองของกองทัพบก

ต่อมาเป็นบ้านพักของ พล.อ. เปรม ติณสูลานนท์ อยู่จนอสัญกรรม

แต่สี่เสาในชื่อบ้านนี้ เป็นคนละความหมายกับ fifth column

ที่มาของคำ 'สี่เสา' ง่ายกว่าที่คิด นั่นคือเพราะหน้าบ้านมีเสาปูนสี่ต้น

ตอนนี้บ้านสี่เสาไม่อยู่แล้ว รื้อถอนในปี 2563

ส่วน 'เสาต้นที่ห้า' มีอยู่ในเมืองไทยหรือไม่ ผมไม่รู้ คงต้องถามอังเคิล

วินทร์ เลียววาริณ
8-3-26

ไม่ผิดนักหากกล่าวว่าวิถีชีวิตของชาวญี่ปุ่นเปลี่ยนทิศไปเพราะพระเซนรูปหนึ่งนาม เมียวอัน เอไซ หรือ เอไซ เซนจิ (1141-1215)

เอไซ เซนจิ (แปลว่า อาจารย์เซนเอไซ) เป็นผู้นำเซนสู่ญี่ปุ่นอย่างเป็นเรื่องเป็นราวครั้งแรก

เอไซเกิดในปี ค.ศ. 1141 ที่จังหวัดบิทจู (ปัจจุบันคือโอกายามะ) พ่อนับถือศาสนาชินโตและศึกษาสายเทียนไท่ นี่ทำให้เขาสนใจธรรมและได้เข้าวัดอันเนียว ตั้งแต่อายุเพียงสิบเอ็ดขวบ

เขาศึกษาธรรมกับอาจารย์โจชิน สองปีต่อมาก็ไปยังวัดที่ภูเขาฮิเอ สถานที่ที่พ่อของเขาเคยศึกษา เขาบวชเมื่ออายุสิบสามปี ช่วงหลายปีนั้น เอไซเดินทางไปมาระหว่างศูนย์เทียนไท่ที่ภูเขาฮิเอกับสถานปฏิบัติธรรมสายตันตระ* ใกล้บ้านเกิด

แม้อายุยังน้อย แต่เขาก็มองเห็นความเป็นไปของวงการศาสนาอย่างชัดเจน เขามีความคิดเห็นว่าการศึกษาพุทธควรต้องปฏิรูป และจะมีทางใดที่จะเริ่มการปฏิรูปได้ดีไปกว่าการไปเมืองจีนเพื่อเรียนศาสนาพุทธที่ 'บริสุทธิ์' กว่าที่เขารู้

ขณะที่รอเรือไปเมืองจีนที่ท่าเรือเมืองฮาตากะ เขาพบกับล่ามชาวจีนคนหนึ่งนาม หลี่เต๋อเชา ชายจีนผู้นี้บอกให้เขารู้เรื่องการปฏิบัติเซน แม้ทีแรกเขารู้สึกว่าวิถีเซนออกจะแปลกประหลาด แต่ก็เกิดความทึ่ง และคิดจะไปเรียนเซนในจีน

ในปี ค.ศ. 1168 เอไซในวัยยี่สิบเจ็ดลงเรือมุ่งหน้าไปเมืองจีน เขาไปถึงพื้นที่เชิงเขาเทียนไท่ หลังจากอาศัยที่เมืองจีนได้ราวครึ่งปี เขาได้พบกับพระญี่ปุ่นรูปหนึ่งนาม ชุนโจโบะ โจเก็น ผู้ตั้งใจจะไปเรียนเซนเช่นกัน ทั้งสองเดินทางไปเยือนวัดที่ภูเขาเทียนไท่ด้วยกัน ที่นั่นเอง เอไซก็พบสายทางแห่งเทียนไท่และเซน

เอไซเดินทางกลับญี่ปุ่นพร้อมตำราพระสูตรต่าง ๆ ถึงหกสิบเล่ม เขาศึกษาฝึกฝนเซนนานถึงสิบปี

ในปี ค.ศ. 1187 เอไซวัยสี่สิบหกรู้ว่าตนเองยังเดินไปไม่ถึงจุดหมาย เขาเดินทางไปเมืองจีนอีกครั้ง แต่เมื่อขึ้นฝั่งจีน ทางการไม่ยอมให้เขาเดินทางต่อไป เขาจึงเปลี่ยนทิศไปอินเดีย แล้วค่อยอ้อมกลับไปยังภูเขาเทียนไท่จนได้ คราวนี้เขาเริ่มศึกษาธรรมสายหลินฉีอย่างจริงจัง ที่นี่เขาบวชใหม่อีกครั้ง เป็นศิษย์ของอาจารย์ซู่อานหวยซาง

ต่อมาเขาย้ายตามอาจารย์ไปพำนักที่ภูเขาเทียนต้ง เมื่อบรรลุธรรมแล้วก็ได้การรับรองให้เป็นอาจารย์เซน ท่านเป็นชาวญี่ปุ่นคนแรกที่ได้รับการรับรอง และเป็นพระญี่ปุ่นที่คนจีนให้ความนับถืออย่างสูง

ในปี ค.ศ. 1191 อายุห้าสิบ เอไซเดินทางกลับญี่ปุ่น สร้างวัดเซนแห่งแรกของญี่ปุ่น และเริ่มสอน รินไซ เซน

เอไซ เซนจิ วางรากฐานของเซนในญี่ปุ่นอย่างช้า ๆ แต่มั่นคง เพราะเกรงว่าจะถูกต่อต้านจากรัฐและราชสำนัก และพระนิกายอื่น ๆ ซึ่งก็เป็นอย่างที่คาด ในที่สุดทางการก็สั่งห้ามการสอนเซน เนื่องจากวิธีสอนที่แปลกไปจากศาสนาอื่น ๆ และเพื่อเลี่ยงการปะทะกัน เขาจึงย้ายไปที่คิวชู และสร้างวัดใหม่ชื่อ โชฟุคุจิ โดยได้รับการอุปถัมภ์จากกลุ่มมินะโมโตะที่กำลังขึ้นมามีอำนาจ

การสอนของท่านเป็นที่ยอมรับมากขึ้นเรื่อย ๆ รวมทั้งในราชสำนัก แต่ก็มีผู้ต่อต้านตลอดเวลา

ศิษย์เอกของ เอไซ เซนจิ คือ โดเง็น ร่ำเรียนจากท่านในช่วงที่ท่านพำนักอยู่ที่วัดเคนอิน ท่านสอนให้ทุกคนใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายและบริสุทธิ์ ท่านเองก็ปฏิบัติตนเช่นนั้นตั้งแต่วันแรกจนวันสุดท้ายของชีวิต

อาจารย์ใหญ่ผู้วางรากฐานเซนในญี่ปุ่นมรณภาพในปี ค.ศ. 1215 อายุเจ็ดสิบสี่ ท่านได้รับฉายาว่า เซนโค โคคุชิ (แปลว่า อาจารย์แห่งแสงสว่างทั้งพัน)

และแสงสว่างที่เข้าสู่ญี่ปุ่นก็ยังสว่างมาจนทุกวันนี้

............................

วินทร์ เลียววาริณ
8-3-26

จาก มังกรเซน และ Mini Zen (เซนฉบับการ์ตูน)
มังกรเซน Shopee คลิก https://shope.ee/2VUCymbmSh?share_channel_code=6 

สั่งจากเว็บ https://www.winbookclub.com/store/detail/213/%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B9%88%202%20%E0%B9%81%E0%B8%96%E0%B8%A1%202 

Mini Zen Shopee https://shopee.co.th/วินทร์-เลียววาริณ-ชุ