วันก่อนเห็นคนในทำเนียบขาวตอบนักข่าวว่า "นี่ไม่ใช่สงคราม" เพราะ 'ปฏิบัติการโจมตีเฉพาะจุด' ไม่จัดเป็นสงคราม

ก็เอาที่สบายใจ

งั้นเราก็มาคุยเรื่อง 'ปฏิบัติการโจมตีเฉพาะจุด' ในอิหร่านก็แล้วกัน

มีคำถามว่าทำไมอิหร่านจึงโจมตีรัฐอาหรับรอบตัว เช่น บาห์เรน ซาอุดิอาระเบีย ดูไบ ฯลฯ และที่สำคัญ ทำไมโจมตีพลเรือนด้วย

ก่อนอื่นต้องเข้าใจรัฐอาหรับเพื่อนบ้านของอิหร่านก่อน

ประเทศอาหรับที่ตกเป็นเป้าหมายการโจมตีของอิหร่านเหล่านี้ เรียกรวมๆ ว่ารัฐในกลุ่ม GCC

GCC คือ Gulf Cooperation Council เป็นการรวมตัวกันทางการเมือง เศรษฐกิจของหกประเทศได้แก่ บาห์เรน คูเวต โอมาน กาตาร์ ซาอุดิอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

ความจริง GCC คิดจะชวนสมาชิกเพิ่ม และยังคิดจะยกระดับเป็น Gulf Union เพื่อรวมพลังกดดันอิหร่านมากขึ้น แต่ยังไม่สำเร็จ

แล้วทำไมต้องกดดันกัน? ไม่ใช่พวกอาหรับเหมือนกันหรือ?

คำตอบคือไม่ใช่

เวลาพูดถึงตะวันออกกลาง หลายคนมักนึกภาพว่าพวกที่อยู่ในทะเลทราย ขุดน้ำมันขาย เป็นพวกเดียวกัน แต่ไม่ใช่ อิหร่านไม่ใช่ชาวอาหรับ ชาวอาหรับคือพวกที่ใช้ภาษาอาหรับ อิหร่านคือชาวเปอร์เซีย ใช้ภาษาเปอร์เซียหรือฟาร์ซี ส่วนมากเป็นมุสลิมนิกายชีอะห์ ซึ่งมีน้อยกว่านิกายซุนนี

เปอร์เซียเป็นอารยธรรมเก่าแก่ อายุ 2,500 ปี คู่กับจีน ทั้งสองอารยธรรมนี้เชื่อมกันด้วยเส้นทางสายไหม คนที่อ่านนิยายของกิมย้งย่อมคุ้นกับตัวละครชาวเปอร์เซีย ลัทธิเม้งก่าใน ดาบมังกรหยก ก็มาจากเปอร์เซีย

ในอดีตกาล ชาวเปอร์เซียจำนวนไม่น้อยมารับราชการในสยาม เป็นต้นตระกูลบุนนาค บุรานนท์ ศุภมิตร ศรีเพ็ญ ฯลฯ

จุฬาราชมนตรีคนแรกของสยาม เจ้าพระยาบวรราชนายก ก็เป็นชาวเปอร์เซียในสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม เราคุ้นกันในชื่อ เฉกอะหมัด เป็นบรรพบุรุษของตระกูลบุนนาค

กลับมาที่ GCC

ประเทศในกลุ่ม GCC ร่ำรวยจากน้ำมัน ผู้นำและชนชั้นสูงใช้ชีวิตอย่างหรูหรา ซื้อรถแพงๆ จำนวนมาก มีเงินเหลือเฟือ ก็สร้างตึกเท่ๆ กลางทะเลทราย เช่น ตึก Burj Khalifa (ดูไบ) ที่ ทอม ครูซ ปีนในหนังเรื่อง Mission Impossible – Ghost Protocol หรือ Palm Jumeirah โครงการบ้านจัดสรรรูปต้นปาล์มกลางทะเลที่ดูไบ ฯลฯ สำหรับคนที่มีเงินเหลือกินเหลือใช้

พวก GCC จ่ายเงินให้สหรัฐฯมาปกป้อง ยอมให้ตั้งฐานทัพในประเทศตน สหรัฐฯก็ยินดีเพราะเท่ากับเอาอาวุธไปจ่อคอหอยอิหร่าน เป็น win-win situation สหรัฐฯได้แผ่อิทธิพลในตะวันออกกลาง และ GCC ได้ยามฝรั่งมาเฝ้าบ้าน

ในปี 2020 มีการเซ็นสนธิสัญญา The Abraham Accords ที่สหรัฐฯเป็นตัวกลาง 
ระหว่างอิสราเอลกับรัฐอาหรับ เช่น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ บาห์เรน ต่อมาเพิ่มโมรอคโค ซูดาน เพื่อร่วมมือกันหลายด้าน จะเห็นว่าประเทศอาหรับเหล่านี้สนิทสนมจับมือกับอิสราเอล

นี่ก็คือเหตุผลที่อิหร่านโจมตีประเทศในกลุ่ม GCC เพราะถือว่าร่วมมือกับศัตรู ในเมื่อยอมให้อเมริกาตั้งฐานทัพไปบุกอิหร่าน ก็เท่ากับเป็นผู้สมรู้ร่วมคิด จะบอกว่าแค่จ้างยามมาเฝ้าหมู่บ้านไม่ได้

ตามข่าวบางสาย เมื่ออิหร่านโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ มีทหารอเมริกันจำนวนหนึ่งหนีตายจากฐานทัพไปพักที่โรงแรม อิหร่านก็ส่งโดรนไปถล่มโรงแรม นอกจากนี้ก็ถล่มสนามบิน ท่าเรือ

ทำไมเล่นงานพลเรือนด้วย?

คำตอบที่นักวิเคราะห์การเมืองส่วนมากเห็นด้วยคือ ต้องการให้ GCC รู้รสความเจ็บปวดบ้าง "พวกกูเจ็บมานานแล้ว พวกมึงลองดูบ้าง"

การโจมตีสนามบิน โรงแรม ก่อให้เกิดความเสียหายมากกว่าแค่อาคาร ดูไบมีชื่อเสียงเรื่องความปลอดภัย เป็นแหล่งท่องเที่ยว ต่อไปนี้คงไม่มีใครไปอีกพักใหญ่ เท่ากับทำลายเศรษฐกิจดูไบในชั่วข้ามคืน

นอกจากนี้การโจมตีประเทศ GCC บางประเทศเช่น บาห์เรนซึ่งมีชาวชีอะห์มากถึง 50-70 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่ประเทศปกครองโดยซุนนี ก็อาจทำให้เกิดการลุกฮือเปลี่ยนแปลงขั้วอำนาจทางการเมือง เพราะสหรัฐฯกับอิสราเอลไปฆ่าผู้นำศาสนาของฝ่ายชีอะห์

คำถามต่อไปคือ GCC จะสู้กลับไหม คำตอบคืออาจจะ แต่ถ้าส่งโดรนไปถล่มอิหร่าน ก็เท่ากับยกระดับการรบ ความเข้มข้นของสงครามก็เปลี่ยนรูป มีความเสี่ยงว่าคลังน้ำมันของ GCC อาจถูกทำลาย เพราะการส่งโดรนไปทำลายคลังน้ำมันไม่ใช่เรื่องยาก GCC ต้องคิดให้ดี และต้องประเมินให้ดีว่าคุ้มหรือไม่

ล่าสุด สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์กำลังพิจารณายึดเงินหลายพันล้านดอลลาร์ที่อิหร่านฝากไว้ในธนาคาร GCC ผลที่ตามมาอาจหนักกว่านั้น

GCC ไม่ต้องการสงคราม แต่เมื่อเลือกยอมให้สหรัฐฯตั้งฐานทัพ ก็เท่ากับเลือกฝ่ายไปเรียบร้อยแล้ว

ก่อนเกิดสงคราม GCC เตือนสหรัฐฯแล้วว่า "อย่าทำ" และบอกว่าจะไม่ให้สหรัฐฯใช้ฐานทัพโจมตีอิหร่าน แต่ก็ห้ามไม่อยู่

ความจริงประเทศในกลุ่ม GCC ก็มีกองทัพทันสมัย แต่เชื่อว่าคงคิดหนักว่าจะทำสงคราม เชื่อว่าคงทำแค่ป้องกันตัวมากกว่า เช่น แค่ยิงสกัดโดรนที่เข้ามาโจมตี เป็นต้น

ตอนนี้ GCC พบว่าตนเองกำลังจ่ายบิลค่าสงคราม เป็นราคาของการชักน้ำเข้าลึก ชักศึกเข้าบ้าน ตามคติมิตรของศัตรูคือศัตรู

GCC อาจต้องภาวนาให้อิหร่านแพ้สงครามครั้งนี้ ซึ่งแปลว่าอิหร่านพินาศทั้งประเทศ GCC ก็จะปลอดภัย

แต่หากสหรัฐฯและอิสราเอลแพ้สงครามครั้งนี้ ฐานทัพสหรัฐฯในตะวันออกกลางจะสูญสิ้น เพราะประเทศในกลุ่ม GCC เริ่มเห็นแล้วว่า สหรัฐฯปกป้องพวกเขาไม่ได้ตามสัญญา

ไม่แปลก เพราะหน้าที่หลักของสหรัฐฯไม่ใช่ปกป้อง GCC แต่คืออิสราเอล

วินทร์ เลียววาริณ
6-3-26